Cukrzyca może prowadzić do powstania przewlekłych powikłań związanych z uszkodzeniem różnych tkanek i narządów, co skutkuje ich nieprawidłowym funkcjonowaniem. Osoby, u których cukrzyca jest właściwie kontrolowana, mają dużą szansę na niedopuszczenie do przewlekłych powikłań.

Jakie powikłania powoduje cukrzyca?

Retinopatia cukrzycowa to uszkodzenie siatkówki oka. Najbardziej skrajną postacią powikłań ocznych jest ślepota.

Neuropatia cukrzycowa jest uszkodzeniem układu nerwowego. Jedną z najczęstszych jej postaci jest tak zwana polineuropatia cukrzycowa z dość charakterystycznymi objawami, np. drętwieniem, zaburzeniem czucia, uczuciem bólu lub parzenia stóp i rąk. Innym rodzajem neuropatii cukrzycowej jest neuropatia autonomicznego układu nerwowego odpowiadającego za pracę większości narządów i układów organizmu człowieka. Objawy tego rodzaju neuropatii to: zaburzenia pracy serca, nieprawidłowości ciśnienia tętniczego (brak obniżenia ciśnienia w nocy), zaburzenia pracy przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunki, zgaga), zaburzenia erekcji.

Nefropatia cukrzycowa to uszkodzenie funkcji nerek prowadzące do ich niewydolności i konieczności leczenia dializami lub przeszczepem nerki.

Zespół stopy cukrzycowej, czyli zaburzenie unerwienia i – w mniejszym stopniu – ukrwienia stóp może doprowadzić do deformacji, mikrourazów, trudno gojących się owrzodzeń i infekcji tkanek głębokich stopy, a w ostateczności do martwicy.

Cukrzyca jest najczęstszą przyczyną nieurazowych amputacji stóp.

Choroba wieńcowa serca i zawał serca to najczęstsze przyczyny zgonów chorych na cukrzycę. Wielu chorych z cukrzycą nie przeżywa pierwszego zawału serca. Choroba niedokrwienna ośrodkowego układu nerwowego jest jedną z przyczyn udarów mózgu.

Hipoglikemia to ostre powikłanie cukrzycy, w którym poziom cukru we krwi spada poniżej bezpiecznego poziomu – rozpoznaje się je przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l). Objawy hipoglikemii mogą być też odczuwalne już przy poziomie cukru powyżej 100 mg/dl, jeśli następuję szybki spadek poziomu cukru.

Najczęstsze przyczyny hipoglikemii:

  • błędy dietetyczne (np. pominięcie posiłku),
  • błędy w dawkowaniu leków,
  • zbyt duży wysiłek fizyczny,
  • spożycie zbyt dużej ilości alkoholu.

Typowe objawy:

  • pocenie się,
  • zmęczenie, senność,
  • zawroty i ból głowy,
  • uczucie głodu,
  • niepokój,
  • zaburzenia widzenia,
  • przyspieszone bicie serca.

Ciężkie niedocukrzenie zagraża utratą przytomności i śpiączką! Hipoglikemia występuje dwa do trzech razy częściej u osób z cukrzycą typu 1 niż u osób z cukrzycą typu 2.
W ciężkich przypadkach hipoglikemia może spowodować utratę przytomności, śpiączkę, uraz, a nawet zgon.

Nieświadomość hipoglikemiito sytuacja, w której pacjent regularnie traci zdolność odczuwania i rozpoznania objawów hipoglikemii. Wówczas pierwsze objawy chory zauważy dopiero, gdy następuje jej ciężka postać i wymaga on pomocy osób trzecich. Jej główne przyczyny to częste epizody hipoglikemii oraz neuropatia cukrzycowa, która uszkadza zdolność odczuwania. Warto więc porozmawiać na ten temat z lekarzem prowadzącym!

Jak można zminimalizować ryzyko powikłań cukrzycy:

Utrzymanie poziomu glukozy we krwi, ciśnienia krwi oraz cholesterolu na poziomie zbliżonym do prawidłowego może pomóc opóźnić wystąpienie powikłań cukrzycy bądź im zapobiec. Dlatego osoby z cukrzycą wymagają regularnego monitorowania szeregu czynników ryzyka od samego początku choroby.